Evren Yurttaş, Sarıyer’de bir otomobil tamirhanesi önünde kaydedilen batarya yangını görüntülerini teknik açıdan analiz ederek, müdahale sırasında ortaya çıkan risklere dikkat çekti. Batarya bölümünden yükselen yoğun duman, müdahale esnasında yaşanan ani parlama ve ekiplerin yaşadığı şaşkınlık, uzmanlara göre elektrikli araç yangınlarında yeni bir döneme işaret ediyor.
“ELEKTRİKLİ ARAÇ YANGINLARININ STATÜSÜ DEĞİŞTİ”
Yurttaş, dünya genelinde üretim ve güvenlik standartlarını belirleyen International Organization for Standardization (ISO) tarafından 21 Ocak’ta yayımlanan kararla lityum-iyon batarya kaynaklı yangınların “L Sınıfı” adıyla ayrı bir kategori olarak tanımlandığını hatırlattı. Bu yeni sınıflandırmanın, yangının hem türü hem de müdahale yöntemleri açısından klasik araç yangınlarından farklı değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirten Yurttaş, şu ifadeleri kullandı: “Hedef, Sarıyer’deki gibi görüntülerin ortaya çıkmaması. Çünkü lityum-iyon batarya kaynaklı yangınları söndürmek son derece zor. Saatlerce, hatta günlerce devam edebilen vakalar var. Bu yangın tipi oksijene ihtiyaç duymadan da sürebiliyor. Bu durum insanlık açısından oldukça ürkütücü.”
OKSİJENSİZ DE DEVAM EDEBİLİYOR
Uzmanlara göre lityum-iyon bataryalarda meydana gelen “termal kaçak” (thermal runaway) süreci, zincirleme reaksiyonla ilerliyor. Bu da yangının dışarıdan oksijen kesilse bile batarya hücreleri içinde devam edebilmesine neden oluyor. Müdahale sırasında görülen ani parlamalar da bu iç reaksiyonların dışa yansıması olarak değerlendiriliyor.
“YANGIN TÜPÜ BULUNDURMAK YETMEYEBİLİR”
Elektrikli araç sayısının hızla arttığını vurgulayan Yurttaş, standart araç yangın tüplerinin bu tip yangınlarda çoğu zaman yetersiz kalabileceğini söyledi. “İtfaiye ekipleri bu yangınlara yönelik yeni müdahale türleri geliştirmeli. İçten içe devam eden bazı elektrikli araç yangınları, özel soğutma teknikleriyle ya da bataryanın tamamen suya veya özel havuzlara daldırılmasıyla kontrol altına alınabiliyor. Artık araçta yangın tüpü bulundurmak tek başına yeterli olmayacak.”
SARIYER’DEKİ GÖRÜNTÜ BİR UYARI MI?
Uzmanlara göre Sarıyer’de kaydedilen görüntüler, elektrikli araç yangınlarına klasik reflekslerle müdahale etmenin riskli olabileceğini gösteriyor. Lityum-iyon bataryaların yaygınlaşmasıyla birlikte, hem bireysel kullanıcıların hem de acil müdahale ekiplerinin teknik bilgi ve donanım açısından yeni döneme adapte olması gerektiği vurgulanıyor.
Yaşanan olay, elektrikli araç güvenliği konusunda farkındalık ve eğitim ihtiyacını bir kez daha gündeme taşıdı.